De transitiefanfare

Bert Haanstra - De Fanfare

Bert Haanstra’s Fanfare (1958): uit een ogenschijnlijke kakofonie kan iets harmonieus tevoorschijn komen, maar dat vergt wel een goede regie.

Als Energietransitie het antwoord is, wat was dan de vraag? Die vraag wordt te weinig gesteld, en misschien nog wel minder beantwoord. We waren het immers toch roerend met elkaar eens dat de energiehuishouding moet veranderen?

Zelfs Greenpeace en GroenLinks nemen klimaatprobleem onvoldoende serieus

negative emissions

Op termijn zijn ‘negatieve emissies-opties’nodig: CO2-verwijdering

Wie het idee heeft dat klimaatverandering een veel ernstiger probleem is dan wat de analyse van het IPCC liet zien, kan kritiek van verschillende kanten tegemoet zien. Het sceptische smaldeel vindt die ideeën maar alarmistische bangmakerij. Het klimaatgevoelige segment in de samenleving vindt dat zwaar getoonzette woorden over klimaatverandering de Salonfähigkeit van klimaatbeleid nog verder ondergraven, en verzet zich daarnaast tegen opties als CO2-afvang en –opslag (CCS) die in een vergaand klimaatbeleid niet gemist kunnen worden. Conclusie: zelfs groeperingen en partijen als Greenpeace en GroenLinks nemen het klimaatprobleem onvoldoende serieus.

Het doolhof van de duurzame keuzes

Slechts 1 factor bepaalt de milieubelasting van een huishouden: het inkomen. Dat verklaart de milieubelasting voor 60% ( Bron: Vringer K. (2005), Analysis of the energy requirement for household consumption.

Regelmatig raak ik verzeild in discussies over persoonlijke keuzes en klimaat en milieu. Dan moet ik me als eenzame structuralist teweer stellen tegen een overmacht aan individuele-verantwoordelijkheidsdenkers. Die stroming gaat ervan uit dat een goed geïnformeerd individu (waaronder de meeste van mijn zakelijke contacten, vakgenoten, vrienden en kennissen) de juiste keuzes maakt. Zo kan het in dergelijke discussies gebeuren dat ik stevig word aangesproken op mijn keuzes: Nou nou, jij hebt wel een snelle auto, zeg, mag dat wel in dat vak van jou? Moet jij niet in een Prius rijden? Goh, jij hebt nog aardig wat gloeilampen en halogeenspotjes in je huis. Ik had verwacht dat jij wel zonnepanelen op je dak zou hebben. En zo voorts.

Vijf lessen over kernenergie

Het is op zich te prijzen dat polarisatie over kernenergie in ons land naar aanleiding van Fukushima uitblijft. First things First: eerst aandacht voor de ellende daar, dan lessen leren, dan bezien hoe we met bestaande respectievelijk nieuwe kerncentrales zouden willen omgaan. Door Fukushima is het risico van Borssele bijvoorbeeld niet ineens groter of kleiner geworden. Een kans betekent dat iets kan gebeuren, en als er ergens iets gebeurt verandert door die gebeurtenis op zichzelf de kans niet dat er elders, bijvoorbeeld hier, iets gebeurt. Maar, niet onbelangrijk, onze percepties van de risico’s van kernenergie kunnen veranderen – en dat gebeurt ook – en misschien nog belangrijker: een nadere analyse van wat er gebeurd is kan ook tot een andere technische risicoberekening van kansen zowel als gevolgen leiden.

Innovatie is meer dan kapitaal verschaffen

door Hans Wiltink

In zijn rapport Kapitale Kansen van februari 2011 redeneert de Adviesraad voor het Wetenschaps- en Technologiebeleid (AWT) wel vanuit een heel beperkte blik op innovatie. De AWT concludeert: “Het kapitaalmarktbeleid van de overheid sluit goed aan bij de werking van de kapitaalmarkt, richt zich op het verbeteren van de toegang tot kapitaal voor ondernemingen die willen innoveren en willen groeien en het beleid is bewezen effectief”. Zouden er ook innovatieve ondernemingen zijn die deze conclusie onderschrijven? Dat is moeilijk voorstelbaar: tal van innovaties lopen vast in de ‘valley of death’ tussen de fase van onderzoek en ontwikkeling en de fase van marktuitrol. De moeilijkheid om voor de versnellingsfase financiering te krijgen is een belangrijke, maar niet de enige factor.