Vogels tellen in Oman (Blog 3)

Over vogels die er gekleurd bij staan

© Steven de Bie

© Steven de Bie

Zonsopgang boven het wad van Barr al Hikman is elke morgen een belevenis. Vuurrood kleurende plassen en poelen te midden van nog zwarte wadplaten.  Daarop en daarboven duizenden vogels die met het opkomend tij mee foerageren of al naar de hoogwatervluchtplaatsen onderweg zijn. Zo tegen de zon in lijken ze allemaal zwart en is alleen aan de silhouetten te zien om welke groepen vogels het gaat. Bij wulpen valt de kromme snavel op en dan weet je al genoeg. Een wat opgewipte snavel duidt vast op een rosse grutto. Kleine strandlopers en plevieren zijn op vorm vrijwel niet uit elkaar te houden. Daarvoor moet je echt hun kleuren zien.

Met dit alles is er het geluid van al die duizenden vogels. Allemaal door elkaar heen. Geen minuut is het stil. Ook die geluiden verraden om welke soorten het gaat . Ze hebben vrijwel allemaal hun eigen specifieke geluid en als je erop let, kun je ook daarmee die verschillende vluchten vogels van een naam voorzien.

Tussen alle vogels die we opzoeken en tellen zijn er enkele die een of meer gekleurde ringen aan hun poot hebben. Die kleurringen betekenen dat er onderzoek aan die soort wordt gedaan.  Bij de krabplevier vinden we meer dan 10 vogels met kleurringen. Er staat ook een letter of cijfer op de ring waarmee elke vogel  individueel te herkennen is.  Als een waarneming van een gekleurringde vogel wordt doorgegeven via een daartoe ingerichte website, krijgt de onderzoeker informatie over de locatie van de vogels, hoe ze rondtrekken en waar ze overwinteren. De 10 krabplevieren zijn allemaal op Barr al Hikman gevangen en van kleurringen voorzien. Dat levert leuke informatie op, want ze worden in de hele Arabische golf gesignaleerd. Sommige vogels zijn ook voorzien van een klein apparaatje, een geolocater, dat een paar keer per dag locatie-informatie opslaat. Wanneer de vogel binnen een bepaalde afstand van de antenne van ontvangstapparatuur komt, worden alle opgeslagen gegevens doorgegeven en kunnen ze worden vertaald naar exacte posities. Zo weten we dat de geringde krabplevieren in deze regio broeden,  namelijk in Koeweit, en dat ze steeds naar dit waddengebied terugkomen om te overwinteren.

Tijdens onze wadtochten zien we enkele rosse grutto’s met kleurringen. Die zijn afgelopen najaar hier geringd met als doel te achterhalen waar deze vogels broeden. Is dat in het noorden van Siberië of nog veel verder naar het oosten, voorbij de delta van de Lena rivier?  Rosse grutto’s zijn echte lange-afstandstrekkers die vanuit hun arctische broedgebieden rechttoe rechtaan naar hun overwinteringsgebied vliegen. Door sommige vogels met gps-zendertjes uit te rusten weten we dat bijvoorbeeld de rosse grutto’s die in Alaska broeden non-stop naar Nieuw Zeeland vliegen! Een van ‘onze’ rosse grutto’s heeft ook een zendertje. De antenne is duidelijk te zien. Nu maar hopen dat hij de trek naar Siberië overleeft en in het najaar hier weer terugkomt. Als dan ook de zender nog werkt kunnen we te weten komen waar hij al die tijd is geweest.

Als een kers op de taart ontdekken we een grote kanoet met een kleurring. Ook zo’n vogel die in het arctische noordoosten van Rusland broedt. Enkele van deze vogels zijn op het eiland Sakhalin (ten noorden van Japan) gevangen en van een kleurring voorzien. En deze vogel is daar een van! Die is dus met z’n soortgenoten helemaal hierheen komen vliegen, om hier te overwinteren. Wat een tocht, al gauw 8000 km! Een ander deel van diezelfde populatie trekt naar Australië, ook niet niks.

De vogels met kleurringen laten ons zien hoe het waddengebied van Barr al Hikman met andere delen van onze planeet is verbonden door de vliegroutes van diverse soorten vogels. Dit gebied heeft dus voor trekvogels een betekenis die ver uitgaat boven die voor de vogels van Oman. De grote internationale betekenis voor vogels maakt dat het terecht is dat dit gebied wordt voorgedragen voor erkenning als wetland van internationaal belang onder de Ramsar  Conventie.

Steven de Bie, 25 januari 2016

Delen

Labels:, ,