Publieke discussies: I&W laat je horen!

Het gebeurt nog om de haverklap: in hedendaagse discussies over klimaatverandering op twitter of publieksfora als nu.nl is er altijd wel iemand die roept dat de zure regen toch ook maar een hoax was, en het gat in de ozonlaag idem dito. Waarmee de roeper maar zeggen wil: die klimaatverandering is ook gewoon flauwekul die enkel bedacht is om de eerzame burger geld uit de zak te kloppen. Wel, dat het de burger linksom of rechtsom geld gaat kosten is wel duidelijk, via mitigatie (emissiereducties) en/of via adaptatie (aanpassen aan de hoe dan ook onvermijdelijke verdere opwarming hoeveel er ook wordt gemitigeerd) en/of via klimaatschade – de burger gaat betalen. Maar dankzij een goed doordachte dosis mitigatie in de mix kunnen de meerkosten relatief beperkt blijven. Bij uitstek de beleidsgeschiedenissen van de zure regen en het gat in de ozonlaag laten dat zien.

Waar sommigen denken dat die twee problemen nooit bestaan hebben – waaronder ook Tweede-Kamerlid Thierry Baudet, die aan de wetenschap sowieso weinig boodschap heeft – zijn de analyses helder: tijdig en op kennis gebaseerd beleid heeft de problemen deels opgelost en vooral: heeft erger kunnen voorkomen. Lees bijvoorbeeld deze evaluatie van het zure-regenbeleid door het Planbureau voor de Leefomgeving, PBL.

Maar het tegengas tegenover de al dan niet bewust mis- of desinformerende discussianten is nogal beperkt. Enkele gepensioneerde wetenschappers willen nog wel ’s in het geweer komen, maar vanuit het departement merk ik op dit vlak maar weinig. Zeker, in het kader van politiek kwartetten met agenda’s is het onderdeel ‘klimaat’ van Infrastructuur en Milieu naar Economische Zaken verhuisd, en de K van klimaat is nu zelfs in de naam van het departement terechtgekomen. Maar klimaatadaptatiebeleid maken hoort tot het takenpakket van I&W, evenals allerlei andere taken die vroeger nog wel eens als milieubeleid werden aangeduid, en voorts beleid rond verkeer en luchtvaart en stoffen en water en bodem en nog zo wat, en last but not least ressorteren ook de Inspectie, het Planbureau voor de Leefomgeving en het KNMI onder het ministerie van I&W. Wat ik maar zeggen wil: het stikt van de kennis die raakt aan en relevant is voor actuele beleidsdiscussies die mede naar aanleiding van het klimaatbeleid ontstaan.

Als ergens op twitter klimaatbeleid wordt afgewezen met onjuiste ideeën over zure regen of het gat in de ozonlaag, dan moeten de reacties niet alleen aan de gepensioneerde wetenschappers worden overgelaten, maar is ook actieve inbreng vanuit het departement nodig. Als er discussie is over broeikasgasuitstoot ten gevolge van vleesconsumptie- en productie is dat relevant voor kringlooplandbouw en circulaire economie, en verwacht ik een geluid van I&W. Als milieubeleid uit het verleden wordt gebagatelliseerd of verkeerd wordt weergegeven, is correctie nodig. Als de noodzaak van klimaatbeleid wordt betwist, communiceer aan welke adaptatiemaatregelen we alleen al moeten denken als de opwarming tot 2 graden beperkt zou kunnen blijven. Claim je successen en leg uit hoe ze zijn behaald. Corrigeer feitenvrije opinies. Licht toe hoe de lessen uit het verleden van belang zijn voor de beleidsopgaven van de toekomst.

I&W en I&W-ers zijn te weinig zichtbaar in de actuele debatten. Dat is jammer, we hebben de kennis en ervaring die overal en nergens in het ministerie te vinden is hard nodig om duurzaamheidsbeleid van de toekomst vorm te geven: sterk terugdringen van alle factoren die de gezondheid van de planeet – en daarmee ook van de mens en de economie – ondermijnen, en in een vroeg stadium aanpassen aan al die enorme veranderingen die nog komen, hoe hard we ook aan de oorzaken werken. Die opgaven kunnen alleen met succes worden opgepakt als de burgers betrokken en goed geïnformeerd zijn. Daar valt letterlijk en figuurlijk een wereld mee te winnen.


Jan Paul van Soest, partner de Gemeynt

Column eerder verschenen op Intranet van ministerie van I&W

Delen

Labels:,