In de weide

Het afgelopen jaar ben ik me als vrijwilliger gaan bezighouden met activiteiten voor basisschoolkinderen in de natuur. De oude liefde voor mijn vak bloeit weer op. Ik was immers lang geleden onderwijzeres.

Natuur en milieueducatie. De betaalde instellingen zijn in de vorige decennia wegbezuinigd door de overheid. Toen ik nog op het departement van OCenW werkte waren er nog collega’s die zich intensief en met kennis van zaken hard maakten voor natuur- en milieueducatie. Het is een onderschoven kindje geworden en ‘weggeschreven’ binnen de kerndoelen en lesmethodes. Leerkrachten worden verondersteld dat nu zelf te doen. De druk op het onderwijs en wat er in de klas moet gebeuren is echter gigantisch. Fijn om te merken dat door enthousiaste en veelal gepensioneerde, gepassioneerde liefhebbers van de natuur het belang van deze educatie ingezien wordt en vrijwillig (=onbetaald) in stand gehouden.

Kinderen mee naar buiten de natuur in en laten beleven wat er allemaal te zien is en waarom de natuur zo waardevol en o zo kwetsbaar is, daar komen de leerkrachten zelf niet aan toe. De verwondering, het enthousiasme, het kijken, voelen, ruiken, horen, proeven dat is waar het bij het werk als schoolgids van IVN om draait.

Het is nu lente en natuurlijk gaan we dan op pad om de kinderen dat te laten ervaren. Het verzoek van de leerkracht was om een les met het onderwerp ‘ in de weide’ te doen.

We hadden diverse onderdelen uit het hoofdstuk van de nieuwe lesmethode van de school gepakt om buiten met de kinderen mee aan de slag te gaan. Opgezette weidevogels, fietsbanden om daarbinnen het aantal plantensoorten te tellen op diverse plekken (monocultuur en kruidenrijk grasland).

Een (meegebrachte) narcis uit elkaar pluizen en alle onderdelen bekijken met steelloepjes. De scharnierende meeldraden, waarom zou dat zijn? De zaden verstopt in die dikke ‘knobbel’ onder de bloem. De holle stengel, he bij de tulp is dat niet zo….

Nadat alle onderdelen bewonderd zijn en met elkaar gedeeld, zegt een van de meisjes:” Wat is dat eigenlijk mooi en knap gemaakt en wat jammer eigenlijk dat je dat dan zomaar in een vaas zet en weggooit.”

Kijk dat is nou precies waarom ik zoveel plezier aan dit werk beleef, dat zaadje planten in de volgende generatie, bewustwording van de wonderlijke wereld van de natuur en dat je niet zomaar alles wat daarin voorkomt kan vernietigen.

Barbara Wevers

Officemanager De Gemeynt Coöperatie, en als vrijwillige ‘ schoolgids’ actief bij IVN-Apeldoorn.

Vogels als thermometer: hoe gezond zijn de wetlands?

Eerder dit jaar vond een grote vogeltelling plaats in Oman, in het Barr-al-Hikman Waddengebied (wetland). Wetlands International berichtte er eerder over. Gemeynt-partner, biodiversiteitsexpert en vogelkenner/-liefhebber prof. Steven de Bie was erbij. We vroegen hem terug te kijken op de expeditie en de ervaringen op een rij te zetten, in dit korte filmpje.  

Een paar lessen in een notendop:  

  • Vogels zijn de thermometer van de gezondheid van ecosystemen 
  • Wie denkt dat de Waddenzee een ongerept gebied is, ga eens kijken in Oman. De Waddenzee is een gedegradeerd Waddengebied.  
  • Ook in Oman liggen de bedreigingen op de loer: olie- en gaswinning, visserij 
  • Maar de Waddenzee biedt ook lessen voor Oman: kijk niet per sector of per bedreiging, maar kies voor een integrale benadering, en kijk naar de totale natuurgebruiksruimte 
  • Beheerders van belangrijke wetlands zoals Barr-al-Hikman, de Waddenzee, de Banc d’Arguin en andere zouden de krachten moeten bundelen en lessen moeten delen 
  • Gebruik Barr-al-Hikman als referentiegebied voor herstelprocessen en beleid elders.  
  • Wetlands zijn en worden altijd gebruikt, zet de gebieden niet op slot, maar werk binnen de natuurgebruiksruimte.  

Camera: Barbara Wevers 

Interview: Jan Paul van Soest 

Meer lezen: Wetlands International, Oman Observer, Muscat Daily  

 

VCA workshop 7 april 2016

NG_DSC4156VCA conferentie72dpi

Ecosystem Management

I was invited by CEM-members Steven de Bie and Frank Vorhies to make a keynote speech at a workshop in The Hague on the VCA initiative. VCA stands for Verified Conservation Areas http://v-c-a.org/. It is a bottom-up approach for land-and water area owners that may get an official recognition for their work in case they effectivvcaely manage their land so that ecosystems can be restored and/or their functioning is strengthened. The first VCA’s have been registered, and the hope and expectation is that it will be the beginning of a worldwide network of such areas (mostly but not necessarily owned by companies and/or private persons), thereby creating a momentum for a new movement in areabased effective ecosystem management on the ground. 

Piet Wit, Chair of CEM

IUCNCEM Chair flash report january-april 2016 , see http://www.iucn.org/about/union/commissions/cem/cem_about/cem_chair_updates/

 

Wadden onder de Waterspiegel

Wouter van Dieren (midden) en Jouke van Dijk (rechts) krijgen het eerste exemplaar van Wadden onder de Waterspiegel aangeboden uit handen van Jan Paul van Soest

Op de conferentie Wadden Sea Research van de Waddenacademie, 10 en 11 december 2014, werd de publicatie Wadden onder de Waterspiegel aangeboden aan prof. Jouke van Dijk, voorzitter van de Waddenacademie, en Wouter van Dieren, die een terugblik gaf op Win-Win en het Wad en de Commissie-Meijer. Het boekje Wadden onder de Waterspiegel is geschreven als een terugblik op het Waddenzeebeleid in de afgelopen decennia, met een vooruitblik naar de toekomst. Het is uitgebracht met financiële steun van de NAM, en vormgegeven door Tineke Wieringa, Studio TW De publicatie is hier te downloaden als pdf. Wadden onder de Waterspiegel werd geschreven door  Jan Paul van Soest (De Gemeynt), mmv Kim Nackenhorst en Tammo Oegema (IMSA) en Heleen van Soest.